Trong bối cảnh nền kinh tế số toàn cầu bùng nổ, hạ tầng kết nối xuyên biên giới trở thành tài sản chiến lược của mỗi quốc gia. Tại Diễn đàn cáp quang quốc tế, Việt Nam đã thu hút sự chú ý lớn từ các tập đoàn công nghệ và liên minh viễn thông toàn cầu khi chia sẻ những bài học xương máu và kinh nghiệm thực tiễn trong việc ứng phó sự cố, đa dạng hóa lộ trình kết nối và tăng tốc tự chủ hạ tầng internet.
Từ một quốc gia liên tục chịu ảnh hưởng bởi các sự cố đứt cáp biển, Việt Nam đang vươn lên thành một hình mẫu thích ứng linh hoạt và dịch chuyển băng thông tốc độ cao tại khu vực Đông Nam Á.
1. Bài học thích ứng: Biến áp lực “đứt cáp” thành động lực bứt phá
Mở đầu bài chia sẻ tại diễn đàn quốc tế, đại diện ngành viễn thông Việt Nam không ngần ngại nhìn thẳng vào thách thức: Việc phụ thuộc vào một số ít tuyến cáp biển huyết mạch (như AAG, APG, AAE-1) từng khiến internet nội địa gặp tổn thương lớn khi xảy ra sự cố đồng loạt. Tuy nhiên, chính áp lực này đã kích hoạt “chiến dịch giải cứu và chuyển dịch băng thông” thần tốc.
Kinh nghiệm cốt lõi được Việt Nam nhấn mạnh bao gồm:
- Phản ứng nhanh bằng thuật toán định tuyến tự động (Rerouting): Thay vì xử lý thủ công, các nhà mạng lớn tại Việt Nam (Viettel, VNPT, FPT) đã chia sẻ giải pháp áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào trung tâm điều hành. Khi một trục cáp biển gặp sự cố, hệ thống tự động phân bổ lại lưu lượng sang các hướng đất liền chỉ trong vài mili-giây, đảm bảo dịch vụ cốt lõi không bị gián đoạn.
- Tận dụng tối đa lá chắn cáp đất liền: Việt Nam đã chứng minh tính hiệu quả của việc thiết lập và mở rộng dung lượng các trục cáp xuyên biên giới qua ngả Trung Quốc, Lào, Campuchia kết nối tới các Hub trung chuyển lớn. Đây là giải pháp “cứu cánh” hoàn hảo khi biển động.
2. Chiến lược “Đa lộ trình” và chuyển dịch sang các siêu tuyến cáp thế hệ mới
Tại hội nghị chuyên đề của diễn đàn, Việt Nam đã khẳng định tầm nhìn dài hạn thông qua chiến lược chuyển dịch trục hạ tầng từ cũ sang mới. Việt Nam không còn đóng vai trò “người thuê băng thông” thụ động mà đã trở thành cổ đông lớn, tham gia trực tiếp xây dựng các liên minh cáp biển thế hệ mới.
| Tuyến cáp quang biển mới | Điểm cập bờ tại Việt Nam | Lợi thế công nghệ & Băng thông |
| ADC (Asia Direct Cable) | Quy Nhơn | Dung lượng cực khủng (>50 Tbps), kết nối trực tiếp đến các Hub lớn châu Á với độ trễ thấp nhất. |
| ALC (Asia Link Cable) | Đà Nẵng / Vũng Tàu | Tăng cường kết nối đa quốc gia, giảm tải áp lực cho các trục quốc tế cũ, tối ưu hóa hạ tầng Cloud và AI. |
| SJC2 (Southeast Asia-Japan Cable 2) | Quy Nhơn | Kết nối dung lượng cao xuyên suốt Đông Nam Á đến Nhật Bản, sử dụng công nghệ sợi quang tiên tiến chịu áp lực tốt dưới lòng biển sâu. |
Kinh nghiệm chia sẻ: Việc đa dạng hóa các trạm cập bờ (không chỉ tập trung ở Vũng Tàu mà mở rộng ra Quy Nhơn, Đà Nẵng) giúp Việt Nam phân tán rủi ro thiên tai và tối ưu hóa cự ly kết nối nội địa cho từng vùng miền.
3. Chuyển dịch dòng dữ liệu: Từ kết nối quốc tế đến mục tiêu Trung tâm Dữ liệu (Digital Hub)
Một nội dung quan trọng được Việt Nam mang đến diễn đàn quốc tế là kinh nghiệm “giữ dòng dữ liệu ở lại nội địa” nhằm giảm tải cho các tuyến cáp quang quốc tế.
- Xây dựng hệ sinh thái Data Center chuẩn quốc tế: Thay vì để dữ liệu người dùng phải truy vấn liên tục ra các máy chủ nước ngoài thông qua cáp biển, Việt Nam đã tăng tốc xây dựng các Trung tâm dữ liệu đạt chuẩn Rated 3 (như Viettel Hòa Lạc, FPT Fornix, VNPT Tân Thuận).
- Tối ưu hóa bộ nhớ đệm (Caching): Hợp tác chặt chẽ với các gã khổng lồ công nghệ (Google, Meta, Netflix, Microsoft) để đặt các hệ thống máy chủ đệm (CDN) quy mô lớn ngay trong nước. Nhờ đó, hơn 70-80% lưu lượng xem video, làm việc trực tuyến thông thường được xử lý nội địa, giải phóng băng thông quốc tế cho các nhiệm vụ kinh tế trọng yếu.
4. Khẳng định chủ quyền số trên bản đồ Internet toàn cầu
Khép lại bài tham luận, thông điệp mạnh mẽ nhất mà Việt Nam truyền tải tới Diễn đàn cáp quang quốc tế chính là mục tiêu Tự chủ hạ tầng số. Theo Quy hoạch hạ tầng số đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu tăng số lượng tuyến cáp biển quốc tế lên gấp 2 đến 3 lần hiện tại (đạt từ 10-15 tuyến).
Đặc biệt, Việt Nam khuyến khích và tạo điều kiện để các doanh nghiệp công nghệ trong nước đứng ra làm chủ đầu tư, tự chủ quản lý vận hành ít nhất 1-2 tuyến cáp quốc tế riêng biệt. Đây là bước đi mang tính chiến lược nhằm bảo vệ an ninh thông tin quốc gia và khẳng định vị thế vững chắc của Việt Nam trên bản đồ Internet toàn cầu.
Kết luận
Những kinh nghiệm từ việc ứng phó khủng hoảng đứt cáp đến chiến lược đầu tư bài bản vào các tuyến cáp quang mới (ADC, ALC) của Việt Nam tại Diễn đàn cáp quang quốc tế đã nhận được sự đánh giá cao từ bạn bè quốc tế. Việt Nam không chỉ cho thấy khả năng thích ứng dẻo dai của tinh thần “ngoại giao cây tre” trong lĩnh vực công nghệ, mà còn mở ra cơ hội hợp tác đầu tư khổng lồ, đưa đất nước tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm kết nối số hàng đầu khu vực.